Доколку војната во Иран, или поточно блокадата на Ормускиот теснец, продолжи, последиците за светската економија ќе бидат многу специфични. Најмалку десет бродови беа нападнати во Ормускиот теснец откако започнаа конфликтите на Блискиот Исток на 28 февруари.

Иако САД нудат поморска придружба и програма за осигурување од 20 милијарди долари за танкери за нафта, податоците од поморските аналитички служби покажуваат дека стотици бродови сè уште стојат од двете страни на водниот пат.
Премиите за осигурување и цените на превозот нагло се зголемија, што предизвика бродските компании да ги прекинат операциите.

Покрај преминот низ кој минуваат речиси 30 проценти од светскиот извоз на нафта и 20 проценти од залихите на природен гас, до 30 проценти од глобалниот извоз на ѓубрива минува низ единствениот излез на Персискиот Залив кон отворениот океан, што е важен фактор за светското производство на храна.

Ризик од инфлација

Конфликтот во Ормутскиот теснец веќе почнува да влијае на инфлацијата. Цената на уреата, еден вид минерално ѓубриво, се искачи на повеќе од 600 долари за тон, во споредба со 450 долари минатата недела.

Менелаос Идреос, генерален секретар на Меѓународната гасна унија, призна дека пазарите на нафта и гас ќе бидат најмногу погодени, но тој нагласи двонасочна природа на трговијата во теснецот.

„Голема количина храна влегува во регионот и тој проток сега е нарушен. Оваа храна не само што ги задоволува регионалните потреби, туку во некои случаи се реизвезува“, рече Идреос.

Но, тој исто така предупреди на последиците за многу други индустрии.

Персискиот Залив е клучен двигател на глобалното производство на храна, обезбедувајќи голем дел од глобалниот извоз на азотни ѓубрива.

Според Меѓународниот институт за истражување на прехранбената политика (IFPRI), Катар, Саудиска Арабија, Бахреин и Оман заедно произведуваат околу 15 милиони тони уреа, дијамониум фосфат (DAP) и безводен амонијак годишно. Земји како Индија, САД, Бразил и Австралија во голема мера се потпираат на овој извоз за одржување на земјоделските приноси.

Која намирници би можеле да поскапат?

Доколку конфликтот во Ормутскиот теснец продолжи, основните производи како пченица, пченка, леб, тестенини и компири би можеле да станат поскапи со текот на времето. Производите со одреден рок на траење, како што се млечните производи и морските плодови, исто така би можеле да бидат погодени. Во меѓувреме, цените на соиното масло и храната за животни исто така би се зголемиле, принудувајќи ги земјоделците да направат значителни промени во своето производство.

Но, експерти како Глаубер не очекуваат паника засега. Поважен фактор се цените на нафтата.

„Повисоките цени на нафтата и енергијата би можеле да ги зголемат малопродажните трошоци, бидејќи трошоците за транспорт и преработка се зголемуваат откако производите ќе ја напуштат фармата. Тоа на крајот би можело повторно да ја поттикне инфлацијата на цените на храната“, рече Глаубер. Истото важи и за безбедноста на храната.

Надвор од Персискиот Залив, загриженоста за недостигот на храна засега е ограничена, но тоа би можело да се промени ако Ормутскиот теснец биде блокиран подолг временски период.