Глобалната енергетска транзиција влезе во нова фаза на забрзување. Според најновите податоци од Меѓународната агенција за обновлива енергија (IRENA), во 2025 година инсталирани се дури 692 гигавати нов капацитет од обновливи извори на енергија – најмногу досега.

Ова го донесе вкупниот глобален капацитет на обновливи извори на над 5.100 GW, а нивниот удел во вкупниот инсталиран капацитет на електрична енергија се приближи до симболичниот праг од 50 проценти.

Поголемиот дел од растот повторно дојде од соларниот сектор, кој сам генерираше повеќе од 500 GW нов капацитет. Ветерните фарми додадоа околу 160 GW, додека други извори како што се хидроенергијата и биоенергијата имаат сè помал релативен придонес во вкупниот раст.

Оваа динамика го доближува светот до целта за тројно зголемување на капацитетот на обновливи извори до 2030 година, но темпото сè уште не е целосно усогласено со амбициите поставени на самитите за климата. За да се постигне оваа цел, потребно е да се одржат или дополнително да се забрзаат годишните стапки на раст.

Клучниот мотор на глобалната експанзија останува Кина, која доминира во инсталациите за сончева и ветерна енергија. Во исто време, многу развиени економии, вклучувајќи делови од Европа и САД, доживуваат побавен напредок, што дополнително го нагласува нерамнотежата во глобалната енергетска транзиција.

Сепак, рекордните бројки ги кријат сè поизразените структурни проблеми. Електричните енергетски мрежи во многу земји не го следат растот на производствените капацитети доволно брзо, што доведува до ситуации во кои произведената зелена енергија не може целосно да се испорача на пазарот.

Дополнително, недостатокот на системи за складирање на енергија станува сè поограничувачки фактор, особено поради непредвидливата природа на сончевата и ветерната енергија.

И покрај овие предизвици, насоката е јасна – обновливите извори сè повеќе ги заменуваат фосилните горива од енергетскиот микс, менувајќи го не само начинот на производство на електрична енергија, туку и структурата на енергетските пазари.