Венецуелскиот претседател Николас Мадуро беше донесен во притворен центар во Њујорк во неделата откако претседателот Доналд Трамп нареди американски напад за апсење на јужноамериканскиот лидер и преземање на контролата врз земјата и нејзините огромни нафтени резерви.
Како дел од драматичната операција рано наутро во саботата, која ја собори власта во делови од Каракас и ги нападна воените објекти, американските специјални сили ги заробија Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, и ги префрлија со авион на брод на американската морнарица пред да ги однесат со авион во САД.
Додека многу западни сојузници се спротивставуваат на Мадуро и тврдат дека тој ги украл изборите во Венецуела во 2024 година, фалењето на Трамп дека ја презел контролата врз земјата и ја експлоатирал нејзината нафта ги оживеа болните спомени од минатите американски интервенции во Латинска Америка, Ирак и Авганистан.
Некои правни експерти ја доведоа во прашање легалноста на операцијата за киднапирање на претседателот на странска сила, додека демократите, кои рекоа дека биле заведени за време на неодамнешните конгресни брифинзи, побараа план за тоа што следи.
Трамп рече дека како дел од преземањето, големите американски нафтени компании ќе се вратат во Венецуела, која има најголеми нафтени резерви во светот, и ќе ја обноват лошо деградираната нафтена инфраструктура, процес за кој експертите велат дека може да трае со години.
Тој рече дека е отворен за испраќање американски сили во Венецуела. „Не се плашиме од војниците на терен“, рече тој.
Во интервјуа и на прес-конференција во неговиот имот Мар-а-Лаго, Трамп тврдеше дека огромните резерви на нафта во Венецуела – наводно најголемите во светот – ќе бидат модернизирани и експлоатирани. Американските нафтени компании ќе инвестираат многу во обнова на „расипаната“ инфраструктура, ќе го зголемат производството и ќе продадат „големи количини… на други земји“, им рече тој на новинарите, додавајќи: „Ние сме во нафтениот бизнис“.
„Нашите многу големи американски нафтени компании – најголемите насекаде во светот – ќе дојдат, ќе потрошат милијарди долари, ќе поправат лошо оштетена инфраструктура и ќе почнат да заработуваат пари за земјата“, рече претседателот. Компаниите ќе бидат „надоместени“, додаде тој, без да елаборира.
ЕксонМобил, најголемата американска нафтена компанија, не одговори на барањето за коментар. КонокоФилипс, друг голем играч, рече дека ги следи случувањата и додаде: „Би било прерано да се шпекулира за какви било идни деловни активности или инвестиции“.
Портпаролот на „Шеврон“ изјави: „Шеврон останува фокусиран на безбедноста и благосостојбата на нашите вработени, како и на интегритетот на нашите средства. Ние продолжуваме да работиме во целосна согласност со сите релевантни закони и прописи.“
Венецуела пред околу 50 години презеде иницијатива за национализација на својата нафтена индустрија, а подоцна во 2007 година ја презеде контролата врз бизнисот, кој сè уште се води според приватни договори. Додека „Шеврон“ се согласи да остане, други, вклучувајќи ги „ЕксонМобил“ и „КонокоФилипс“, одбија да ги прифатат новите услови.
По излегувањето, „ЕксонМобил“ и „КонокоФилипс“ се вклучија во повеќегодишна правна битка со Венецуела и на крајот им беа доделени милијарди долари од Меѓународниот центар за решавање на инвестициски спорови на Светската банка. Но, Венецуела, со економија погодена од санкции, лошо управување и корупција, сè уште не ги платила сите пари.