Економијата на еврозоната можеби веќе се движи по „негативното сценарио“ на Европската централна банка, предупреди креаторот на политики Примож Доленц, додавајќи дека инфлацијата може побрзо да се вкорени отколку во 2022 година поради свежите сеќавања на наглото поскапување.

Инфлацијата минатиот месец повторно ја надмина целта од 2% на ЕЦБ, поттикната од растот на цените на енергијата поради војната во Иран. Централната банка веќе предупреди дека може да биде принудена да ги зголеми каматните стапки доколку поскапувањата се прелеат во пошироката економија.

Доленц оценува дека тековното основно сценарио на ЕЦБ изгледа повеќе како најдобар можен исход, додека негативното сценарио станува сè поверојатно да биде новата реалност. Ваквиот развој, предизвикан од продолжувањето на војната, може да ги поттикне компаниите и домаќинствата да ги зголемат очекувањата за цени и плати.

Токму овие таканаречени „вторични ефекти“ се најголема грижа за ЕЦБ, бидејќи можат да ја направат инфлацијата самопоттикнувачка. Според Доленц, тие би можеле да се појават побрзо отколку во претходниот инфлациски бран, бидејќи граѓаните и фирмите сè уште имаат свежо искуство од 2022 година.

Финансиските пазари во моментов очекуваат меѓу две и три зголемувања на каматните стапки оваа година, при што првото се предвидува веќе во јуни.

Сепак, Доленц нагласува дека ЕЦБ не треба да реагира на краткорочни ценовни шокови, но мора да биде подготвена за брза реакција доколку растот на цените на енергијата се прошири и на други производи и услуги или ако работниците почнат да бараат повисоки плати поради инфлацијата.

Не е сигурно дали до состанокот на 30 април ЕЦБ ќе располага со доволно информации за одлука, иако се очекува прилив на нови податоци, вклучително и детални бројки за инфлацијата во март и информации од енергетските пазари.

Дел од креаторите на политики, како претседателот на германската централна банка Јоахим Нагел, не ја исклучуваат можноста за зголемување на каматите уште во април. Други, меѓу кои членката на Извршниот одбор Изабел Шнабел, повикуваат на поголема претпазливост.

Доколку нема доволно податоци, можно е одлуката да се одложи до јуни, кога ќе бидат достапни нови економски проекции. Но, ако стане јасно дека војната ќе продолжи и дека високите цени на енергијата ќе се прелеат низ економијата, ЕЦБ би можела да реагира и порано.

„Нема да се водиме само од очекувањата на пазарите, но ќе направиме сè што е потребно за да ја вратиме инфлацијата на целта од 2% на среден рок“, истакна Доленц.