Претседателката на Европската централна банка (ЕЦБ), Кристин Лагард, ги повика европските носители на одлуки итно да развијат домашна инфраструктура за дигитално плаќање, предупредувајќи дека практично секоја трансакција со картичка или мобилен телефон на европските граѓани денес поминува низ системи контролирани од американски или кинески компании.
Неколку дена по нејзината порака, на 2 февруари, Европската иницијатива за плаќања (EPI) и алијансата EuroPA потпишаа договор за изградба на паневропска интероперабилна мрежа за плаќање што ќе опфати околу 130 милиони корисници во 13 земји. Срцето на системот е дигиталниот паричник Wero, дизајниран како европска алтернатива на Visa, Mastercard и PayPal.
Проблем за кој ретко се зборува
Секој пат кога Европеец плаќа со картичка, онлајн или дели сметка преку апликација, податоците за трансакцијата – кој што купил, каде, кога и за колку – минуваат низ инфраструктура во сопственост на компании како што се Visa, Mastercard, PayPal или Alipay.
Плаќањата со картички сочинуваат околу 56% од сите безготовински трансакции во ЕУ, додека Visa и Mastercard заедно годишно обработуваат околу 24 трилиони долари трансакции низ целиот свет.
Во интервју за ирското радио, Лагард отворено изјави дека Европа мора да има „дигитални плаќања под своја контрола“. Во геополитичка средина во која ЕУ се стреми да ја намали својата зависност од САД во енергетиката, одбраната и трговијата, платните системи останаа речиси незабележана стратешка ранливост.
Искуството со Русија дополнително ја зголеми загриженоста. По западните санкции во 2022 година и исклучувањето од системите на Visa и Mastercard, домашните плаќања во таа земја беа сериозно нарушени. Прашањето што сега се поставува во Брисел е: што ако ЕУ еден ден се најде под сличен притисок?