Звучи како нешто од иднината, но всушност е многу блиску. Европа се подготвува за својата најголема финансиска револуција од воведувањето на хартиеното евро. Додека ние користиме картички и апликации секој ден, зад сцената се води сериозна битка за „дигитален суверенитет“.
Најлесно е да се замисли дека дигиталното евро е дигитална готовина. Тоа не е криптовалута (како Биткоин) чија вредност расте и паѓа, ниту пак се обични пари на вашата банкарска сметка.
Со обична картичка, вашите пари лежат во комерцијална банка. Со дигитално евро тие пари се директно кај Европската централна банка (ЕЦБ).
Тоа е законско средство за плаќање кое ќе биде безбедно, бесплатно за основна употреба и достапно за сите во еврозоната, дури и за оние без банкарска сметка.
Причината е едноставна: зависност. Во моментов дури 6 од 10 дигитални трансакции во Европа одат преку американски гиганти како Visa, Mastercard или PayPal. Брисел ја сака својата „картичка“ во играта. Во ерата на трговски војни и санкции Европа не сака нејзиниот систем за плаќање да зависи од компании надвор од нејзиниот континент.
Дигиталното евро е нивниот начин да кажат: „Можеме сами да го направиме тоа“.
Патот до дигитална валута не е баш краток, но роковите се утврдени:
2026: ЕЦБ ќе ги покани давателите на услуги за плаќање да аплицираат.
Втора половина од 2027 година: Планирано е голем пилот-проект (тест фаза) да трае една година.
Законодавни сопирачки: Во Европскиот парламент моментално се води вистинска битка. Банкарските лобија стравуваат дека луѓето ќе ги повлечат сите свои пари од обичните сметки и ќе ги префрлат во „дигиталните паричници“ на централната банка, што би можело да ги потресе комерцијалните банки. Затоа веројатно ќе има ограничување за тоа колку дигитални евра може да поседува еден граѓанин (се споменуваат околу 3.000 евра).
Дали картичките ќе бидат повлечени од употреба? Сè уште не. Експертите предвидуваат хибриден модел. Апликации како новиот европски паричник Wero веројатно ќе ги обработува домашните плаќања, Visa и Mastercard ќе останат за меѓународни патувања надвор од Европа, додека дигиталното евро ќе служи како безбедна, државна алтернатива што никој не може да ве исклучи.
Дигиталното евро е обид на Европа да ја врати контролата врз сопствените пари.