Гувернерот на Хрватската народна банка и член на Советот на гувернери на Европската централна банка, Борис Вујчиќ, изјави дека ЕЦБ мора да биде „многу агилна и внимателна“ во одржувањето на ценовната стабилност, во услови кога војната во Иран го зголемува ризикот од стагфлација.

Вујчиќ, кој од 1 јуни ќе ја преземе функцијата потпретседател на ЕЦБ, посочи дека наскоро ќе стане појасно дали последиците од конфликтот ќе бараат зголемување на каматните стапки. Тој предупреди дека актуелните случувања укажуваат на зголемени ризици од раст на потрошувачките цени, комбинирани со слаб економски раст.

Според него, следните чекори на ЕЦБ ќе бидат насочени кон стабилизирање на инфлацијата на среден рок на ниво од два отсто. Иако забавениот економски раст обично врши притисок врз цените, институцијата ќе мора да води политика која ќе ја задржи инфлацијата во зададените рамки.

Се разгледуваат различни сценарија за зголемување на каматните стапки. Дел од економистите сметаат дека ваквиот чекор е неизбежен, а првите одлуки се очекуваат веќе во април или јуни. Вујчиќ посочува дека постојат две можности: ЕЦБ да започне порано со постепени, помали зголемувања, или да реагира подоцна со поголеми скокови на каматите.

„Подобро е да се започне со помали корекции и да се следи развојот на ситуацијата“, изјави тој, додавајќи дека сè уште е рано за конечни заклучоци, но дека наскоро ќе се знае дали ќе биде потребна интервенција.

Тој истакна и дека едно или две зголемувања на каматните стапки веројатно нема значително да ѝ наштетат на економијата, но дека останува прашањето дали тие се навистина неопходни и дали би донеле реална корист.

Во меѓувреме, и други централни банкари, меѓу кои и претседателот на германската Бундесбанка, Јоаким Нагел, најавуваат дека ЕЦБ на следниот состанок ќе мора да ја разгледа можноста за поскапо задолжување, поради растечките трошоци за енергија кои влијаат врз инфлацијата.

Според новите проекции, инфлацијата во еврозоната во основното сценарио се очекува да достигне 2,6 отсто, што е значително над претходните проценки. Во екстремно сценарио, доколку продолжат нарушувањата во снабдувањето со нафта и природен гас, инфлацијата би можела да порасне и до 6,3 отсто.

Сепак, Вујчиќ засега повикува на трпение, нагласувајќи дека до април има уште доволно време и дека околностите можат брзо да се променат. Тој потсети дека ситуацијата сепак се разликува од 2022 година, кога руската инвазија врз Украина ја турна инфлацијата на рекордни 10,6 отсто, но додаде дека ЕЦБ останува внимателна и подготвена за реакција.