Балтичката инвестициска групација Invalda INVL основа нов инвестициски фонд со планирана максимална вредност од 200 милиони евра, наменет за вложувања во банкарскиот сектор во Централна и Источна Европа. Инвестициската стратегија ги опфаќа земјите членки на Европската Унија, но и земјите кандидатки за членство, што ја вклучува и Северна Македонија во потенцијалниот географски опфат на фондот.

Новиот фонд, именуван INVL European Banking Opportunities Fund, ќе инвестира во капиталот на банките преку стекнување мнозински или малцински сопственички удели, како и преку учество во докапитализација на банкарските институции.

Правилата за работење на затворениот инвестициски фонд, наменет за информирани инвеститори, беа одобрени од Банката на Литванија на 8 октомври 2026 година, додека официјалното соопштение за неговото основање беше објавено на 9 октомври.

Банкарскиот сектор во регионот нуди можности за раст

Од INVL посочуваат дека економиите и банкарските системи во Централна и Источна Европа имаат значителен потенцијал за понатамошен развој, но дека недостигот од капитал претставува една од пречките за забрзување на нивниот раст.

„Економиите и банкарскиот сектор во Централна и Источна Европа растат побрзо отколку во Западна Европа, но сè уште им недостига капитал. Гледаме можности за инвестирање под привлечни услови, каде што како долгорочен акционер можеме да придонесеме за растот на банките“, изјави Витаутас Плункснис (Vytautas Plunksnis), раководител на секторот за приватен капитал во INVL.

Инвестицискиот пристап на фондот се темели на долгорочно сопственичко учество во банките, со цел поддршка на нивниот развој и создавање дополнителна вредност.

Македонија во потенцијалниот инвестициски опфат

Особено значаен аспект на новиот фонд е фактот што неговата инвестициска стратегија не е ограничена само на земјите членки на Европската Унија, туку ги опфаќа и државите кандидатки за членство.

Со оглед на тоа што Северна Македонија има статус на земја кандидат за членство во ЕУ, домашниот банкарски сектор географски се вклопува во инвестицискиот опфат на фондот.

Тоа потенцијално отвора простор за интерес од страна на меѓународни инвестициски фондови за капитални вложувања, преземање сопственички удели или учество во докапитализација на банки на македонскиот пазар.

Сепак, од Invalda INVL засега не е соопштено дека се разгледува конкретна инвестиција во Северна Македонија, ниту се наведени банки од земјава како потенцијални инвестициски цели.

Минимално вложување од 500.000 евра и инвестициски хоризонт до 10 години

Според објавените информации, минималниот износ за вложување во фондот изнесува 500.000 евра, додека неговата планирана максимална големина е 200 милиони евра.

Основниот рок на работење на фондот е шест години, со можност за продолжување за дополнителни четири години.

Инвестициските удели ќе се дистрибуираат преку брокерската компанија INVL Financial Advisors, која работи под брендот INVL Šeimos biuras во Литванија, односно INVL Family Office во Латвија и Естонија.

Според Аста Јоваишиене (Asta Jovaišienė), раководителка на INVL Family Office, фондот претставува можност приватните инвеститори да учествуваат во инвестициски трансакции кои вообичаено се резервирани за институционалните инвеститори.

Таа нагласува дека станува збор за вложувања наменети за инвеститори кои се подготвени да прифатат повисоко ниво на ризик.

Првата фаза од прибирањето капитал за фондот се планира да биде завршена до крајот на 2026 година.

INVL веќе има значајни инвестиции во банкарскиот сектор

Групацијата Invalda INVL има повеќе од три децении искуство во финансискиот сектор, вклучително и во сопственички инвестиции во банки.

Заедно со еден од своите инвестициски фондови, Invalda INVL поседува повеќе од 14% од акциите во maib, најголемата банка во Молдавија. Во партнерство со Европската банка за обнова и развој (ЕБОР) и инвестициската компанија Horizon Capital, нивното заедничко сопственичко учество надминува 38%.

Групацијата е и најголем акционер во литванската банка Artea, поранешна Šiaulių bankas, со сопственички удел од речиси 20%.

Според податоците објавени од INVL, од 2018 година, кога инвестициски конзорциум стана најголем акционер во maib, до крајот на 2025 година, вкупните средства на банката се зголемиле повеќе од трипати, додека кредитното портфолио пораснало за 3,6 пати.

Во истиот контекст, од влезот на Invalda INVL во сопственичката структура на Artea во 2015 година до крајот на 2025 година, средствата на оваа банка се зголемиле за 3,7 пати, а кредитното портфолио за 4,8 пати.

Овие резултати, според групацијата, го илустрираат нејзиниот пристап кон долгорочно инвестирање и поддршка на растот на финансиските институции.

Повеќе од 2,3 милијарди евра средства под управување и надзор

INVL е еден од водечките менаџери на алтернативни инвестиции во балтичкиот регион.

Групацијата Invalda INVL управува или има под надзор средства во вредност од повеќе од 2,3 милијарди евра, распределени во различни инвестициски категории, вклучувајќи приватен капитал, недвижности, обновливи извори на енергија, земјоделско и шумско земјиште и приватен долг.

Дополнително, групацијата обезбедува услуги за управување со семеен капитал, управување со пензиски фондови и инвестирање во фондови на трети страни.

Со основањето на INVL European Banking Opportunities Fund, групацијата го проширува своето присуство во банкарскиот сектор на Централна и Источна Европа, насочувајќи се кон пазари на кои препознава потенцијал за раст и потреба од дополнителен капитал.

За македонскиот банкарски сектор, формирањето на фондот претставува развој што вреди да се следи, особено во контекст на можностите за привлекување меѓународен инвестициски капитал. Дали Северна Македонија ќе стане дел од неговите конкретни инвестициски активности, ќе зависи од идните одлуки на фондот.

Извор: Invalda INVL – официјално соопштение објавено преку GlobeNewswire, 9 октомври 2026 година.