Граѓаните и компаниите на крајот на јуни во српската „Алта банка“ имале околу 1,47 милијарди евра депозити и други обврски кон клиентите, а банката располагала со приближно 713 милиони евра во готовина и средства кај централната банка. Четири месеци подоцна остана без дозвола за работа, отворајќи го прашањето како дошло до наглото влошување на нејзината финансиска состојба.

Според анализата на „Форбс Србија“, заснована врз податоци на Народната банка на Србија, вкупната актива на банката на крајот на јуни изнесувала околу 1,84 милијарди евра. Но, јунските биланси не покажуваат колку средства останале во моментот на интервенцијата на регулаторот.

Големи резерви, помалку кредитирање

Готовината и средствата кај централната банка сочинувале 38,8 отсто од активата, наспроти приближно 16–22 отсто кај петте најголеми банки во Србија.

Истовремено, односот меѓу кредитите и депозитите и другите обврски кон клиентите бил под 62 отсто. Кај повеќето споредувани банки надминувал 80 отсто.

„Форбс“ издвојува и пад на добивката и раст на останатите расходи: тие достигнале 1,9 милијарди динари за шест месеци, наспроти 2,6 милијарди во целата 2025 година. Овие показатели отвораат прашања, но самите не ја утврдуваат причината за кризата.

Регулаторот утврдил сериозно влошување

Народната банка на Србија соопшти дека дозволата е одземена по контролни активности насочени кон зголемување на ликвидноста. Според регулаторот, финансиската состојба значително се влошила, со ризик за интересите на депонентите.

Во дополнителното соопштение, објавено на 31 октомври, НБС прецизира дека дозволата била одземена на 30 октомври, а управувањето било пренесено на Агенцијата за осигурување депозити.

Што ќе биде со парите на клиентите?

НБС најави дека штедачите ќе добијат инструкции за исплата на депозитите до осигурениот износ од 50.000 евра, како и за пријавување на останатите побарувања.

Кредитите, пак, не се бришат со одземањето на дозволата: должниците остануваат обврзани да ги отплаќаат.

Клучното прашање останува колкави се средствата и обврските по последните промени. Јунскиот биланс е почетна слика, но конечниот одговор за можностите за намирување на доверителите треба да го даде утврдувањето на вистинската состојба на банката.