Комерцијална банка за девет месеци годинава остварила добивка од 68,4 милиони евра, додека нејзините нето-приходи од провизии и надоместоци пораснале за речиси 22 проценти. Додека граѓаните секојдневно плаќаат за банкарски трансакции, водење сметки, платежни услуги и користење различни финансиски производи, резултатите на една од најголемите банки во земјава го отвораат прашањето колкав дел од банкарската заработка се создава преку услугите што ги користат домаќинствата и компаниите.
Според финансискиот извештај за периодот јануари–септември 2026 година, Комерцијална банка остварила добивка од 4,2 милијарди денари, односно приближно 68,4 милиони евра.
Тоа е за 1,1 процент помалку од истиот период лани, кога добивката изнесувала околу 4,25 милијарди денари.
Сепак, намалувањето не произлегува од пад на редовните банкарски приходи. Напротив, приходите од камати, провизии и курсни разлики продолжуваат да растат.
Речиси 18 милиони евра нето-приходи од провизии
Особено внимание привлекуваат нето-приходите од провизии и надоместоци, кои достигнале 1,1 милијарда денари, односно приближно 17,94 милиони евра.
Во споредба со првите девет месеци од минатата година, ова претставува зголемување од 21,9 проценти.
Банката го објаснува растот со поголемиот обем на работење со клиентите во повеќе деловни сегменти, како и со намалувањето на дел од расходите.
Интересно е што растот е остварен и покрај намалувањето на одредени надоместоци за домашните платежни услуги.
Тоа покажува дека зголемените приходи не мора автоматски да значат поскапи услуги за секој клиент. Банката може да заработува повеќе и доколку се извршуваат повеќе трансакции или се користат повеќе производи.
Но, за граѓаните и понатаму останува важно прашањето колкав е вкупниот годишен трошок за користење на банкарските услуги.
Кредитите, депозитите и државните хартии од вредност носат приходи
Нето-приходите од камати пораснале за 3,8 проценти, а приходите од камата за 4,2 проценти.
Според финансискиот извештај, најголемо зголемување на каматните приходи е забележано кај државниот сектор, поради поголемите вложувања во државни хартии од вредност.
Пораснале и приходите од камати на кредити за домаќинствата и компаниите.
На другата страна, расходите на банката за камати на депозитите се зголемиле за 6,9 проценти, главно поради растот на ороченото штедење.
Овие движења покажуваат дека банката заработува преку повеќе канали – кредитирање, вложувања во хартии од вредност, платежни услуги и девизни трансакции.
Но, банкарските приходи не се исто што и чист профит, бидејќи од нив се покриваат трошоци за вработени, технологии, одржување, регулаторни обврски и кредитни ризици.
Профитот останува висок, но растат и ризиците
Комерцијална банка во првите девет месеци остварила вкупни оперативни приходи од 6,59 милијарди денари, што е раст од 2,1 процент.
Истовремено, оперативните расходи се зголемиле за 5,2 проценти и достигнале 1,88 милијарди денари.
Особено значајно е зголемувањето на нето-исправката на вредноста на финансиските средства за 22,1 процент, на 503,9 милиони денари.
Според банката, ова е поврзано со влошување на состојбата кај дел од кредитното портфолио на правни лица.
Тоа значи дека високата заработка не е без ризици и дека дел од финансиските резултати зависат од способноста на кредитокорисниците редовно да ги исполнуваат своите обврски.
Колку навистина го чини граѓанинот банката?
За просечниот клиент, големите банкарски профити се далечна бројка. Многу попрактично е прашањето колку годишно плаќа за водење сметка, картички, трансфери, подигнување готовина и други услуги.
Една провизија може да изгледа незначителна, но повеќе редовни надоместоци за едно домаќинство создаваат трошок што често останува незабележан.
Затоа споредбата меѓу банките треба да се прави не само според каматните стапки, туку и според вкупната цена на банкарскиот пакет што го користат граѓаните.
За поцелосна слика за тоа дали банкарските услуги стануваат поскапи, потребни се споредбени податоци од тарифниците на банките и од бројот на трансакции. Самото зголемување на нето-приходите од провизии не е доволен доказ за општо поскапување.
Но, големата профитабилност на банкарскиот сектор и растечките приходи од услуги се легитимна причина да се постави прашањето дали финансиските придобивки од дигитализацијата и зголемениот обем на работење доволно се пренесуваат и врз клиентите.
Бидејќи за банката милионите евра од провизии се дел од деловниот успех. За граѓаните, секој дополнителен банкарски трошок е уште една ставка во семејниот буџет.