Фискалната стратегија во претстојниот период ќе се соочи со сложена задача да го усогласи потребното стеснување на буџетот со стимулацијата за економски напредок.
Министерката за финансии, Гордана Димитриеска Кочоска, нагласи дека за ова е потребно претпазливо управување, цврсти институции и строго почитување на фискалните прописи. Ова беше истакнато при нејзиното обраќање на Стручната расправа насловена „Ефикасноста на јавните финансии и улогата на фискалните правила во Северна Македонија“, организирана од Фискалниот совет и одржана во Македонската академија на науките и уметностите.
Дискусијата се одвива во пресрет на донесувањето на Фискалната стратегија за периодот 2027–2031 година, која претставува клучна рамка за среднорочно управување со државните пари.
Министерката објасни дека Стратегијата е резултат на јасната посветеност кон одговорно и уредно раководење со јавните ресурси, со оглед на растечките глобални ризици, неизвесноста околу енергетиката и потребата од одржување на макроекономската стабилност.
Таа има за цел да обезбеди стабилен и предвидлив фискален правец, без да се наруши економската активност и социјалната сигурност на граѓаните.
Фискалната стратегија предвидува постепено намалување на буџетскиот дефицит, од 3,5% од БДП во 2027 година, на 3% во 2028 година, а потоа на 2,8% во 2029 година, ниво кое ќе се задржи и во 2030 и 2031 година.
Според министерката, ова е јасен показател за постепено фискално затегнување и усогласување со европските фискални норми, како и за зајакнување на кредибилитетот на фискалната политика.
За да се остварат овие цели, Димитриеска Кочоска најави дека Владата ќе спроведува постојани мерки и на страната на приходите и на страната на расходите на буџетот, со цел да се обезбеди одржливост, ефективност и поголема провидност во управувањето со јавните финансии.
„Посебно внимание се посветува на зајакнување на наплатата на буџетските приходи преку системски мерки за намалување на сивата економија и подобрување на даночната дисциплина, а се работи на рационализација на расходната страна преку намалување на несуштинските трошоци кај буџетските корисници, со цел јавните средства да се насочат кон политики и проекти со најголем јавен интерес и развоен ефект.“
Политиките за плати и пензии ќе се водат на начин кој обезбедува зачувување на нивната реална вредност.
„Стриктната примена и контролата на Законот за јавни набавки треба да обезбеди повисок степен на транспарентност и значајни заштеди на јавни средства“, рече министерката за финансии, потенцирајќи дека истовремено се унапредуваат процесите на планирање и реализација на капиталните инвестиции кои ќе се приоритизираат според нивната подготвеност и според нивниот придонес кон економскиот раст и подобрувањето на квалитетот на животот на граѓаните.
Во своето обраќање на расправата, министерката истакна дека фискалните правила не претставуваат само техничка рамка, туку суштински механизам за обезбедување стабилност, доверба и предвидливост во економската политика, како и дека нивното доследно почитување е основа за одржлива фискална политика и долгорочна економска стабилност.
„Во таа насока улогата на Фискалниот совет е од исклучително значење. Преку својата независна анализа на фискалните претпоставки, ризици и политики, тој придонесува кон навремено препознавање на предизвиците и зајакнување на фискалната дисциплина.“
„Фискалната политика во наредниот период ќе се соочи со комплексен предизвик на балансирање меѓу потребата од консолидација и потребата од развој. Затоа е неопходно внимателно управување, силни институции и доследна примена на фискалните правила. Верувам дека преку ваков вид на дијалог, преку стручна размена на мислења и заедничка работа, можеме да изградиме поотпорен, постабилен и поефикасен систем на јавни финансии“, порача министерката за финансии.
Дискусијата продолжи со презентации на следниве теми: „Ефикасност на јавната потрошувачка на РСМ (Капитални расходи и земјоделски субвенции)“, „Одржливост на јавниот долг и фискалната политика“, „Институционална поставеност и фискална одговорност“ и „Дали фискалните правила ги подобруваат фискалните биланси?“.