Вашингтон повторно го отвора прашањето за царините во Северна Америка, што овојпат може сериозно да ги затресе односите со Канада и Мексико, двете клучни економски партнери во рамки на договорот УСМКА.

Според најавите од американската администрација, трговската политика кон соседите нема да се темели исклучиво на принципите на слободна размена, туку сè поотворено се враќа на инструментите на заштита преку царини. Американскиот трговски претставник Џејмисон Гриер посочува дека постојат „значајни нерешени прашања“ во билатералните односи и дека тарифите остануваат активен механизам во обидот да се намали големиот трговски дисбаланс.

Посебно внимание се насочува кон Мексико, со кое САД бележат растечки дефицит. Според податоци што ги пренесува Reuters, разликата во трговијата достигнала речиси 197 милијарди долари, што претставува значителен раст во однос на претходната година. Иако вкупниот американски трговски дефицит бележи пад, токму односот со Мексико останува еден од најчувствителните точки.

Во позадина на овие бројки стои поширока стратегија на Вашингтон: ревизија на правилата на УСМКА, особено во автомобилската и индустриската сфера. Идејата е дел од производството и компонентите да се „вратат“ на американска почва, со построги критериуми за потекло на стоките. Дополнително, САД вршат притисок врз Мексико да ги заостри сопствените царински политики кон увоз од надвор од Северна Америка, со цел да се зацврсти регионалната индустриска поврзаност.

Канада, пак, се наоѓа под уште поостра критика. Од Вашингтон пристигнуваат забелешки за политиките во автомобилскиот сектор и за начинот на кој Отава реагира на претходни американски царински мерки. Американската страна тврди дека разликите не се само технички трговски спорови, туку пошироки структурни несогласувања.

Сето ова се случува во период кога УСМКА треба да влезе во процес на редовна ревизија, што може да донесе различни сценарија: продолжување на сегашната рамка, нејзино редефинирање или долготрајни преговори кои би ја замаглиле иднината на договорот.

Економистите предупредуваат дека најголемиот ризик не е само во можните нови царини, туку во неизвесноста што веќе почнува да се шири меѓу инвеститорите и индустриите во регионот. За Мексико тоа значи потенцијален удар врз странските вложувања, за Канада нови трошоци за извозниците, а за САД дилема меѓу заштита на домашното производство и поскапувањето на синџирите на снабдување.

Во ваков контекст, договорот за слободна трговија формално останува на сила, но практично сè повеќе личи на рамка под притисок.