По периодот на голема активност на пазарот на недвижности, најновите податоци од Катастарот покажуваат интересен пресврт. Во третиот квартал од 2026 година бројот на продадени станови се намалил за 14 проценти, додека бројот на станови што се издаваат под закуп пораснал за дури 45 проценти. Иако на пазарот на недвижности и понатаму се вртат стотици милиони евра, податоците покажуваат дека купопродажбите ја губат динамиката од претходниот период.

Според најновите информации на Агенцијата за катастар на недвижности, во периодот од јули до септември годинава во земјава биле регистрирани вкупно 7.679 трансакции со недвижности, што претставува намалување од 8,2 проценти во споредба со вториот квартал.

Намалувањето е особено изразено кај купопродажбите, чиј број се намалил за 12,1 процент. Од друга страна, бројот на склучени договори за закуп се зголемил за 2,8 проценти.

Ваквите движења покажуваат дека пазарот на недвижности во Македонија и понатаму е активен, но дека двата негови главни сегмента се движат во различни насоки.

За три месеци во недвижности се свртеле 339 милиони евра

И покрај намалениот број трансакции, финансиската вредност на пазарот на недвижности останува значителна.

Во третиот квартал вкупната регистрирана вредност на трансакциите изнесувала 339 милиони евра, што е за 3,6 проценти помалку во споредба со претходните три месеци.

Најголемиот дел од оваа сума, односно 337,8 милиони евра, се однесува на купопродажби на недвижности, додека регистрираната вредност на закупите изнесува 1,1 милион евра.

Кај купопродажбите финансиската вредност е намалена за 3,6 проценти, додека кај закупите е забележан пад од 10,2 проценти.

Интересно е што вкупната вредност на купопродажбите се намалила значително помалку од нивниот број. Додека бројот на склучени купопродажби паднал за 12,1 процент, финансиската вредност е намалена за само 3,6 проценти.

Ова укажува дека просечната вредност по регистрирана купопродажба е повисока отколку во претходниот квартал. Сепак, тоа не значи автоматски дека пораснале цените на недвижностите, бидејќи врз просечната вредност влијае и видот, големината и локацијата на продадените имоти.

Се продаваат помалку станови, но дали тоа значи дека цените паѓаат?

Особено внимание привлекуваат податоците за станбениот пазар.

Според Катастарот, бројот на продадени станови во третиот квартал е намален за 14 проценти, додека нивната вкупна финансиска вредност паднала за шест проценти во споредба со вториот квартал.

Тоа значи дека не само што се склучуваат помалку договори за продажба на станови, туку се намалува и вкупниот износ на пари што се реализира преку овие трансакции.

Но, овде се наметнува и прашањето што веројатно најмногу ги интересира граѓаните кои планираат да купат стан: дали намалениот број продажби е најава за пад на цените?

Самите податоци за бројот и вкупната вредност на трансакциите не се доволни за таков заклучок.

Напротив, фактот што бројот на продадени станови се намалил за 14 проценти, а нивната вкупна вредност за шест проценти, укажува на повисока просечна вредност по продаден стан.

Сепак, за да се утврди дали цените навистина растат или паѓаат, потребно е да се споредат постигнатите цени по квадратен метар, како и структурата на продадените станови по општини и површина.

Затоа, засега може да се констатира дека има намалување на активноста на пазарот на станови, но не и дека станбените квадратни метри поевтиниле.

Изнајмувањето станови во силен раст – 45 проценти повеќе договори

Додека продажбата на станови забавува, пазарот на изнајмување бележи сосема поинакви движења.

Во третиот квартал бројот на станови дадени под закуп пораснал за дури 45 проценти во споредба со претходниот квартал.

Истовремено, вкупниот месечен износ на закупнините за станови се зголемил за 31 процент.

Овие бројки покажуваат значително зголемена активност во сегментот на изнајмување станови.

Меѓутоа, има еден интересен детал: бројот на договорите за закуп на станови растел побрзо од нивната вкупна месечна закупнина.

Тоа значи дека просечната закупнина по регистриран договор за стан, пресметана од овие два показатели, е пониска отколку во вториот квартал.

Сепак, и во овој случај треба да се има предвид дека податоците не покажуваат дали станува збор за исти видови станови, со споредлива површина и на исти локации.

Зголемената активност може да се должи на повеќе фактори, вклучувајќи сезонски движења, поголема понуда на станови за изнајмување или променети потреби на граѓаните. Но, Катастарот во објавените податоци не наведува конкретна причина за растот.

Повеќе договори за закуп, но помала вкупна вредност на пазарот

Интересно е што, и покрај силниот раст на закупите на станови, вкупната регистрирана вредност на закупите на сите видови недвижности е намалена за 10,2 проценти.

Ова значи дека движењата во станбениот сегмент не се идентични со оние на целиот пазар на закуп.

Додека кај становите има раст и на бројот на договорите и на вкупниот месечен износ на закупнините, кај закупот на сите видови недвижности вкупната финансиска вредност бележи пад.

Од Агенцијата за катастар на недвижности оценуваат дека пазарот покажува различни движења во двата сегмента.

„Нашата оценка е дека пазарот покажува различни движења во двата сегмента – намалена активност кај купопродажбите и умерен раст кај закупите по бројот на договори, но намалување на вкупната месечна закупнина“, соопштуваат од Катастарот.

Дали купувачите стануваат повнимателни?

Податоците за третиот квартал покажуваат забавување на купопродажбите, особено на становите, но не даваат конечен одговор дали станува збор за привремено сезонско намалување или за почеток на подолгорочен тренд.

Едно од можните објаснувања е дека дел од потенцијалните купувачи ги одложуваат своите одлуки за купување, но за ваквата претпоставка би биле потребни дополнителни податоци за побарувачката, станбените кредити и цените.

Од друга страна, зголемувањето на бројот на договори за закуп покажува дека во овој сегмент има поголема регистрирана активност.