Новата потрошувачка кошничка е подготвена, но за да почне официјално да се пресметува, треба да добие поддршка од синдикатите и работодавачите во рамки на Економско-социјалниот совет. Заменик-министерот за економија Марјан Ристески изјави дека документот веќе бил доставен до ЕСС и дека Владата очекува позитивен сигнал од социјалните партнери.
Според Ристески, новата кошничка нема да биде замена или директен пандан на синдикалната минимална кошничка, туку алатка што ќе се пресметува врз основа на податоци од Државниот завод за статистика, институциите, маркетите и пазарите. Нејзината цел, како што најавува Владата, е да служи како основа при креирање економски политики, законски решенија и мерки во време на економски кризи.
Прашањето за официјална потрошувачка кошничка се отвори уште лани, кога беше најавено дека државата од 2026 година ќе почне да пресметува просечна потрошувачка кошничка за четиричлено семејство. Пресметката, сепак, беше одложена бидејќи синдикатите и работодавачите не доставиле мислење за методологијата.
Новата државна кошничка доаѓа во период кога синдикалната минимална кошничка останува еден од главните показатели за реалните трошоци на домаќинствата. Според последните податоци на ССМ, минималната синдикална кошничка за мај 2026 година изнесува 68.743 денари, а доколку семејството живее под кирија во стан од 60 квадратни метри, трошоците се зголемуваат на 84.117 денари.
Разликата меѓу синдикалната и владината кошничка допрва ќе биде клучна за јавната дебата. Синдикалната кошничка ја мери минималната месечна потреба на едно домаќинство, додека Владата најавува модел што ќе биде користен како статистичка и економска основа за политики. Токму затоа, прашањето не е само колку ќе изнесува новата кошничка, туку и дали методологијата ќе биде прифатена како реален одраз на животните трошоци.
Ристески најави и дека измените на Законот за нефер трговски практики се очекува да бидат донесени летово. Според најавите, казните ќе бидат поригорозни, а со новите одредби треба да бидат опфатени и добавувачите.
Новата потрошувачка кошничка, доколку биде прифатена, ќе стане уште еден официјален инструмент за следење на животниот стандард. Но нејзината релевантност ќе зависи од тоа колку точно ќе ги опфати реалните трошоци на семејствата, особено во услови на високи цени на храната, домувањето, енергенсите и основните услуги.