Економистите очекуваат ЕЦБ да ја зголеми својата каматна стапка на 2,50 од 2,25%
Европската централна банка е веројатно дека денеска ќе ги зголеми каматните стапки по втор пат оваа година, обидувајќи се да го спречи порастот на инфлацијата предизвикан од енергетскиот фактор, поради војната во Иран. Нападите од двете страни од крајот на август го прекинаа месецот на релативен мир, при што САД и Иран ги погодија воените, бродските и енергетските средства. Тоа повторно ги доведе цените на нафтата над 100 долари за барел и ги оживеа стравувањата за бран зголемување на цените во еврозоната, која увезува гориво.
Економистите очекуваат ЕЦБ да одговори со зголемување на својата каматна стапка на 2,50% од 2,25% и да сигнализира дека е подготвена дополнително да ги заостри мерките доколку инфлациските перспективи не се подобрат.
„Зголемувањето во септември изгледа речиси сигурно“, изјави Алесија Берарди, раководител на глобалната макроекономија во Инвестицискиот институт Амунди. „Инфлацијата останува висока и треба да остане стабилна во следните неколку месеци пред да се намали кон втората половина од следната година.“
Претседателката на ЕЦБ, Кристин Лагард, и нејзините колеги, кои се собраа во Берлин за нивниот годишен потфат подалеку од седиштето на централната банка во Франкфурт, веројатно ќе се утешат од неодамнешните податоци за растот.
Економијата на еврозоната од 21 земја се држи подобро од очекуваното и покрај повисоките трошоци за гориво, конкуренцијата од Кина и влијанието на сушите.
Банкарското кредитирање дури и забрза во јули, што укажува дека зголемувањето на каматните стапки од страна на ЕЦБ во јуни не ја намалило активноста и им дава простор на креаторите на политиките дополнително да заострат доколку е потребно.
Финансиските пазари предвидуваат уште едно зголемување на каматните стапки оваа година, по што ќе следат уште еден или два потега следната година.
Економистите, пак, сметаат дека потегот може да биде последен на ЕЦБ засега, а сè поголем број гледаат ризик дека може да биде потребно дополнително заострување.
Една од причините зошто последователните зголемувања на каматните стапки може да бидат ограничени е тоа што условите за финансирање веќе се заострија, бидејќи долгорочните приноси од обврзниците достигнуваат максимум невиден од пред глобалната финансиска криза, што ги одразува загриженоста за инфлацијата и загриженоста за зголемување на државниот долг.
Конкуренцијата од продажбата на обврзници од страна на големите технолошки компании кои агресивно собираат пари за финансирање на бумот на вештачката интелигенција и политичките превирања во Германија, го зголемија притисокот врз приносите.
Денеска се очекува ЕЦБ да ги зголеми своите проекции за раст за оваа година, а можеби и за 2027 година, како одраз на одржливоста на економијата. Но, тоа може да го помести временската рамка за инфлацијата – сега над 3% – да се врати на својата цел од 2%. Во јуни, банката го предвиде тоа за следното лето.
Сепак, прогнозите веројатно нема целосно да го опфатат најновиот пораст на цените на енергијата.
„Уште повпечатливо во последните недели е обновеното зголемување на цените на бензинот“, се вели во белешката на Барклис. „Ова е особено релевантно бидејќи, иако шоковите на цените на бензинот имаат тенденција да се пренесуваат побавно од шоковите на цените на нафтата, тие исто така генерираат поголеми и потрајни ефекти врз неенергетската инфлација“, се додава во извештајот.
Досега, клучните индикатори што ги следи ЕЦБ се генерално бенигни.
Основната инфлација, која ги исклучува цените на енергијата и храната, се намали на 2,4% минатиот месец, а најновото истражување покажа дека потрошувачите ги намалиле своите очекувања за раст на цените. Зголемувањето на платите исто така се ублажи.
„За разлика од енергетскиот шок од 2022 година, овогодинешниот шок на цените на енергијата веројатно нема да предизвика спирала на платите и цените, бидејќи условите на побарувачката не се толку погодни за повисока инфлација“, рече Ендру Кенингем од „Капитал економикс“.
Карстен Брзески, глобален раководител на макро во ING, рече дека компаниите – барем во Германија – досега ги апсорбирале повисоките трошоци, за разлика од 2022 година, кога енергетскиот шок по руската инвазија на Украина ја турна инфлацијата над 10%.