Македонската економија во 2025 година пораснала за 3,8 отсто, но зад позитивните статистички показатели се отвора прашањето колку растот се темели на продуктивност, индустриско производство и извоз, а колку на градежни активности, инвестиции во недвижности и домашна потрошувачка. Податоците на Државниот завод за статистика покажуваат дека инвестициите значително придонеле за растот, но и дека најголемиот дел од вложувањата завршиле во градежни работи.

Бруто-домашниот производ достигнал 17,95 милијарди евра, што е реално зголемување од 3,8 отсто во споредба со 2024 година. Меѓутоа, структурата на економската активност покажува дека растот не е рамномерно распределен меѓу секторите.

Особено се издвојува градежништвото, кое во третото тримесечје од 2025 година забележало раст од дури 21 отсто, а во последните три месеци од годината од 14,6 отсто. Наспроти тоа, преработувачката индустрија во третиот квартал пораснала за 2,5 отсто.

Ваквите разлики покажуваат дека градежниот сектор бил еден од најдинамичните двигатели на економската активност, додека индустриското производство напредувало со значително побавно темпо.

Од 4,3 милијарди евра инвестиции, повеќе од половината се во градежни работи

Инвестициите во основни средства во 2025 година достигнале приближно 4,31 милијарди евра, што претставува номинално зголемување од 9,6 отсто.

Од оваа сума, околу 2,33 милијарди евра биле вложени во градежни работи, односно приближно 54 отсто од вкупните инвестиции. За машини и опрема биле издвоени околу 1,56 милијарди евра, а за транспортни средства 419 милиони евра.

Оваа структура отвора важно економско прашање: дали инвестициите создаваат нови производствени капацитети, технологии и конкурентни компании или претежно ја зголемуваат вредноста на градежниот фонд?

Градежништвото несомнено создава работни места, ја поттикнува побарувачката за материјали и активира повеќе поврзани индустрии. Но неговиот долгорочен придонес зависи од тоа што се гради. Индустриски капацитети, енергетска и транспортна инфраструктура можат да ја зголемат продуктивноста и извозниот потенцијал, додека станбената изградба има поинакви економски ефекти.

Според објавените податоци, околу 773 милиони евра биле насочени во станбена изградба, што дополнително ја нагласува тежината на недвижностите во инвестициската активност.

Трошиме 14,5 милијарди евра, а увезуваме повеќе отколку што извезуваме

Другиот столб на економската активност останува потрошувачката. Во 2025 година финалната потрошувачка достигнала 14,48 милијарди евра, односно 80,7 отсто од БДП. Само домаќинствата потрошиле приближно 11,69 милијарди евра.

Истовремено, извозот на стоки и услуги достигнал 10,91 милијарди евра, додека увозот изнесувал околу 13 милијарди евра.

Тоа значи дека земјата увезла стоки и услуги во вредност од приближно 2,1 милијарда евра повеќе отколку што извезла.

Оваа разлика укажува на структурна слабост на домашната економија. Растот на потрошувачката не значи автоматски и пропорционален раст на домашното производство. Дел од зголемената побарувачка се задоволува преку увоз, па економските придобивки не остануваат целосно во земјата.

Економијата расте, но дали се менува нејзината структура?

Позитивната стапка на БДП претставува важен економски резултат, особено во услови на неизвесност на европските пазари. Но растот сам по себе не е доволен показател за долгорочната економска стабилност.

Клучно е дали инвестициите ќе донесат повисока продуктивност, нови индустриски капацитети, подобро платени работни места и поголем извоз. Без такви промени, економијата ризикува да остане зависна од потрошувачката, градежниот циклус и увозот.

Податоците за 2025 година потврдуваат дека македонската економија расте, но структурата на инвестициите и трговската размена покажува дека предизвикот останува ист: растот да се претвори во посилна производствена основа.

Зашто, на долг рок, не е доволно економијата само да гради и да троши. Потребно е повеќе да произведува, да создава додадена вредност и да извезува.