Полноправното членство на Црна Гора во Европската Унија ќе донесе значителни промени на банкарскиот пазар, зголемена конкуренција и дополнителен притисок врз приходите од провизии и надоместоци. Банките ќе мора да ги приспособат своите деловни модели, да инвестираат во дигитализација и да ја зголемат ефикасноста, доколку сакаат да останат конкурентни на сè поотворениот европски финансиски пазар.

Ова во интервју за порталот „Bankar“ го истакна Лесија Виходцева, претседателка на Управниот одбор на Запад банка, нагласувајќи дека европските интеграции нема автоматски да обезбедат одржливост на постојните банкарски деловни модели.

Според неа, промените што ги носи приближувањето кон европскиот финансиски пазар веќе се чувствуваат, особено преку приклучувањето кон SEPA и воведувањето инстант плаќања.

SEPA ќе ги намали годишните приходи на банките за 13,9 милиони евра

Еден од најголемите предизвици за банкарскиот сектор е намалувањето на приходите од надоместоци за платежни услуги и меѓународни трансфери.

Според проценките на Централната банка на Црна Гора, ограничувањето на надоместоците за SEPA трансферите се очекува да ги намали годишните приходи на банкарскиот сектор за приближно 13,9 милиони евра.

За граѓаните и компаниите ова претставува значителна заштеда, но за банките значи потреба од пронаоѓање нови и поодржливи извори на приходи.

Виходцева посочува дека најголемиот притисок ќе биде врз надоместоците за платен промет, меѓународните трансфери, одредени картични услуги и стандардизираните трансакциски производи.

Истовремено, намалувањето на приходите не е проследено со соодветно намалување на трошоците. Напротив, усогласувањето со европската регулатива бара дополнителни инвестиции во технологија, сајбер-безбедност, заштита на податоците и управување со ризиците.

Токму затоа, според Виходцева, решението не треба да се бара во едноставно зголемување на другите банкарски провизии, туку во автоматизација на процесите, намалување на оперативните трошоци и развој на услуги со поголема додадена вредност за клиентите.

Финтек-компаниите стануваат сериозна конкуренција за традиционалните банки

Дополнителен предизвик за банките претставува брзиот развој на финтек-компаниите, кои нудат финансиски услуги преку дигитални платформи, често со поедноставни процедури и пониски трошоци.

Според Виходцева, нивната конкурентска предност не е секогаш во самиот финансиски производ, туку во начинот на кој услугата се обезбедува.

Услугите за кои традиционално биле потребни повеќе административни процедури денес можат да се реализираат со неколку чекори преку мобилен телефон.

Таа оценува дека ваквата конкуренција ги принудува банките да ги преиспитаат цените, организацијата, оперативните процеси и квалитетот на услугите.

Сепак, финтек-секторот не мора да биде само конкурент. Според неа, постои значителен простор за партнерства во кои банките ќе обезбедуваат финансиска инфраструктура, капитал и управување со ризиците, додека технолошките компании ќе придонесуваат со иновативни решенија и подобро корисничко искуство.

Најголеми промени кај дигиталните плаќања и меѓународните трансфери

Најсилната конкуренција во наредниот период се очекува во сегментите каде што технологијата овозможува брзо, евтино и едноставно извршување на финансиските услуги.

Особено изложени ќе бидат платниот промет, дигиталните паричници, картичните услуги, трансферите од сметка на сметка и решенијата за електронска трговија.

Приклучувањето кон SEPA веќе покажа дека трошоците за меѓународни трансфери можат значително да се намалат, додека воведувањето инстант плаќања дополнително ги зголемува очекувањата на клиентите во однос на брзината и достапноста на парите.

Според Виходцева, конкуренцијата сè помалку ќе зависи од физичкото присуство на банките на одреден пазар, а сè повеќе од технологијата, цената и квалитетот на финансиските услуги.

Тоа особено ќе биде значајно за помалите банкарски пазари, каде што дигиталните технологии овозможуваат финансиски услуги да се нудат и без разгранета мрежа на филијали.

Европските интеграции ќе бараат нови банкарски деловни модели

Европската интеграција носи можности за развој на финансискиот сектор, но истовремено ги зголемува барањата за конкурентност, ефикасност и усогласеност со регулативата.

Според претседателката на Управниот одбор на Запад банка, банките ќе мора да вложуваат во современа технолошка инфраструктура, подобрување на корисничкото искуство и оптимизација на деловните процеси.

Посебен предизвик ќе биде истовременото намалување на дел од приходите од провизии и зголемувањето на трошоците за регулаторно и технолошко приспособување.

Банките што навреме ќе ги приспособат своите деловни модели, ќе ги дигитализираат услугите и ќе ја зголемат продуктивноста ќе имаат подобри можности да ја задржат конкурентноста на европскиот финансиски пазар.

Виходцева заклучува дека европските интеграции нема да ја гарантираат одржливоста на постојните деловни модели, туку ќе ги принудат банките да го преиспитаат начинот на кој остваруваат приходи, управуваат со трошоците и создаваат вредност за клиентите.